top of page

Jest jednÄ… z niewielu pianistów, którzy godni sÄ… wyzwania jakim jest free jazz - to wielokrotnie powtarzane zdanie napisaÅ‚ o Marilyn Crispell dziennikarz New York Timesa John Pareles. PamiÄ™tam mój pierwszy kontakt z jej muzykÄ…, z jej jÄ™zykiem - nowym, otwartym, nieoczywistym, subtelnym a za razem bardzo naturalnym. Kiedy siÄ™ jej sÅ‚ucha, trudno oprzeć siÄ™ wrażeniu, że przy klawiaturze siedzi mÄ…dry czÅ‚owiek. Oto w nasze rÄ™ce trafia zapis jej rozmowy, spotkania z Garym Peacockiem.

Choć wÅ‚aÅ›ciwie powinienem zacząć inaczej - wszak to nazwisko kontrabasisty widnieje na okÅ‚adce pÅ‚yty jako pierwsze. Jednak tych dwoje artystów łączy historia na tyle dÅ‚uga i intensywna, że kolejność nie ma tu znaczenia. Trio z Paulem Motianem „Amarylis” czy wczeÅ›niejszy album „Nothing ever was, anyway” - zawierajÄ…cy kompozycje Annette Peacock - żony kontrabasisty, to tylko Å›lady tej relacji. 

Od koÅ„ca lat 70tych Marilyn Crispell obracaÅ‚a siÄ™ w krÄ™gu Å›wiÄ™tych szaleÅ„ców sceny kreatywnej, wÅ›ród których najjaÅ›niej Å›wieciÅ‚ Anthony Braxton. Choć ich wspólne nagrania ukazaÅ‚y siÄ™ na pÅ‚ytach dopiero w latach 90tych, praktycznie całą poprzedniÄ… dekadÄ™ artyÅ›ci ci spÄ™dzili razem podróżujÄ…c po caÅ‚ym Å›wiecie i nagrywajÄ…c muzykÄ™ w najróżniejszych gwiazdozbiorach. Czasem dołączaÅ‚a Crispell do zespoÅ‚u Roscoe Mitchella, Leo Smitha, Regiego Workmana czy Andrew Cyrillea. W Europie jej Å›cieżka krzyżowaÅ‚a siÄ™ z drogami Petera Kowalda, Irene Schweizer czy Barry Guya New Orchestra. Jako doskonale wyksztaÅ‚cona pianistka klasyczna bez trudu wykonywaÅ‚a partytury Johna Cage’a czy Anthony’ego Davisa. Gdyby jej sÅ‚uch byÅ‚ wzrokiem, widziaÅ‚aby Å›wiat pod kÄ…tem 360 stopni.

​

Gary Peacock - choć od dawna cieszy siÄ™ statusem jazzowegobÅ‚ogosÅ‚awionego, jako czÅ‚onek tria Å›wiÄ™tego Keitha Jarretta - w rzeczywistoÅ›ci, prowadzi conajmniej bujne życie pozamuzyczne. KontrabasistÄ… zostaÅ‚ przez przypadek, gdy po wyksztaÅ‚conego pianistÄ™ i perkusistÄ™ upomniaÅ‚a siÄ™ armia. WysÅ‚any do bazy wojskowej w Niemczech Zachodnich, po godzinach gry w orkiestrze, powoÅ‚aÅ‚ do życia wÅ‚asny zespóÅ‚. Wkrótce jednak pojawiÅ‚ siÄ™ vacat na stanowisku basisty. Z braku chÄ™tnych, za instrument chwyciÅ‚ sam Peacock i tak już zostaÅ‚o. Po powrocie do USA osiadÅ‚ w Nowym Jorku i choć lata 60te spÄ™dziÅ‚ u boku najznakomitszych artystów improwizatorów - Alberta Aylera, Dona Cherry czy Paula Bleya -  w roku '69tym postanowiÅ‚ wyjechać do Japonii by zgłębiać tamtejszÄ… filozofiÄ™ i medycynÄ™. Po czterech latach wróciÅ‚ by na Uniwersytecie w Waszyngtonie obronić dyplom z biologii. I choć potem wiÄ™kszość swego życia poÅ›wiÄ™ciÅ‚ muzyce, tak w jego grze, jak i muzycznych wyborach sÅ‚ychać dystans, przestrzeÅ„ i wiele pozajazzowych horyzontów. 

​

Crispell i Peacock w duecie grali ze sobÄ… od lat. "Azure" jest jednak pierwszÄ… dokumentacjÄ… tej relacji. MateriaÅ‚ jest w caÅ‚oÅ›ci improwizowany, choć niektóre utwory muzycy postanowili przypisać autorstwo - Pecockowi “Lullaby”, “The Lea” i “Puppets” a Crispell “Patterns”, “Goodbye” i “Waltz after David M”. TytuÅ‚ pÅ‚yty wybraÅ‚a Crispell, jak sama przyznaje, usÅ‚yszaÅ‚a w muzyce przestrzeÅ„, a z niÄ… lazurowy splotu błękintu morza i nieba.  

Jest w tej muzyce medytacja - wszak oboje praktykujÄ… buddyzm. Nie znaczy to jednak, że album jest jakkolwiek sposób stonowany. To fascynujÄ…ce studium dialogu, wzajemnego sÅ‚uchania, zadawania pytaÅ„ i budowania odpowiedzi, które także sÄ… pytaniem. Te skÅ‚adniki sÄ… fundamentem zarówno jazzu jak i relacji miÄ™dzyludzkich w ogóle. To bardzo naturalna a przy tym nieoczywista opowieść znakomitych Artystów. To wielka przyjemność móc przysÅ‚uchiwać siÄ™ ich rozmowie. 

(https://www.jazzarium.pl)

Release date: 14.06.2013
ECM 2292

1.

PATTERNS(Marilyn Crispell)

07:18

2.

GOODBYE(Marilyn Crispell)

06:18

3.

LEAPFROG(Gary Peacock, Marilyn Crispell)

05:47

4.

BASS SOLO(Gary Peacock)

03:08

5.

WALTZ AFTER DAVID M(Marilyn Crispell)

09:23

6.

LULLABY(Gary Peacock)

06:38

7.

THE LEA(Gary Peacock)

02:43

8.

BLUE(Marilyn Crispell, Gary Peacock)

05:42

9.

PIANO SOLO(Marilyn Crispell)

02:27

10.

PUPPETS(Gary Peacock)

03:40

11.

AZURE(Gary Peacock, Marilyn Crispell)

06:03

bottom of page