The Most Beautiful Sounds Next to Silence

"Mnemosyne" w języku starogreckim oznacza "pamięć". Jest to jednocześnie tytuł poematu Friedricha Hörderlina, którego związek z "Siódmą pieczęcią" Bergmana został przywołany w tytułowej stronie albumu. "Mnemosyne" to kolejny rezultat współpracy The Hilliard Ensemble z Janem Garbarkiem.

Album "Officium" (oparty na Officium Defunktorum Moralesa) zaowocował sporym sukcesem komercyjnym i setkami koncertów, które artyści dali wspólnie na całym świecie. Nic więc dziwnego, że za namową Manfreda Eichera, szefa ECM, muzycy zdecydowali o podjęciu kolejnego przedsięwzięcia, na które składa się zarówno podwójny album CD, jak i kolejna, obliczona na ponad dziesięć miesięcy trasa koncertowa (w tym seria występów w Polsce).

Jak pisze na okładce płyty John Potter, "Mnemosyne" zawiera dwa rodzaje materiału muzycznego. Pierwszy to utwory oryginalne, wykonane według istniejącego całościowego (lub prawie kompletnego) zapisu nutowego. Partie improwizowane wykonuje jedynie Jan Garbarek. I tu może ważna uwaga - Jan nagrywa swe solówki w studiu, mając w słuchawkach gotową wersję The Hilliard Ensemble. Zatem jeśli mówimy o współtworzeniu, współkomponowaniu muzyki, to w większym stopniu dotyczy to koncertów niż płyty ("We never know what the saxophon is going to do" - pisze Potter). Drugi typ utworów to te oparte na krótkich szkicach lub strzępach zapisu ocalonego "z pożogi dziejów". W takich wypadkach śpiewacy kierując się intuicją dodają od siebie (improwizują!) fragmenty brakujące tak, by zachować wierność stylistyczną całości.

Repertuar albumu obejmuje rzeczy bardzo różne, od zabytków greckich (Delphic Paean, 127 r. p.n.e. bądź Hymn to the Sun z II w. n.e.), poprzez europejskie Średniowiecze i Renesans (Guillaume Dufay, Hildegarda von Bingen, Guillaume le Rouge, Thomas Tallis) aż po utwory współczesne napisane przez Garbarka. Są tu także np. ludowe wątki baskijskie, estońskie, rosyjskie czy peruwiańskie! Już z zestawienia tak różnych źródeł powinna wynikać oczywista różnorodność muzyki zawartej na dwu płytach albumu. Tymczasem spopularyzowana przez "Officium" konwencja brzmienia The Hilliard Ensemble plus improwizujący saksofon Garbarka jest tak charakterystyczna, tak odrębna w stosunku do brzmienia najogólniej rzecz biorąc "muzyki dawnej", jak i reprezentowanego przez Jana Garbarka jazzu, że stanowi główną, przytłaczającą wszystko inne cechę tego nagrania. To co było nowe, odkrywcze i zaskakujące na "Officium", tu podane jest w formie jeszcze bardziej dosadnej.

Istotnym walorem przedsięwzięcia jest brzmienie, uszlachetnione przestrzenią klasztoru St. Gerold, położonego w Alpach austriackich (tam realizowano również "Officium"). Dla większości odbiorców zapewne ów nastrój uświęconej ascezy, wyciszenia, kontemplacji, przekazywanej "z mroków Średniowiecza" (nawet jeśli akurat wykonywane są akurat pieśni peruwiańskie!), atmosfera tajemniczości i niewątpliwy pietyzm w podejściu do historii stanowią o wyjątkowej atrakcyjności nagrania. Wątek jazzowy improwizacji Jana Garbarka jest tak znanym elementem jego stylu, tak często omawianym na tych łamach, że nie wymaga specjalnych objaśnień.

Ciekawe, co będzie dalej? Wszak nowe patenty, nawet najbardziej odkrywcze, przestają wystarczać, jeśli są powielane nadmiernie i zbyt często. Zatem - być może dopiero kolejne przedsięwzięcie The Hilliard Ensemble i Jana Garbarka pokaże, czy mamy do czynienia z efemerydą, zabiegiem komercyjnym, czy pomysłem głębszym, twórczym, z przyszłością... )

(https://jazzforum.com.pl)